mraniye escort
escort bayan
Anayasa Mahkemesi'nden, %3 baraj覺n覺 aamayan siyasi partilere k繹t羹 haber | Hukuki Tavsiyeler

Anayasa Mahkemesi'nden, %3 baraj覺n覺 aamayan siyasi partilere k繹t羹 haber

Anayasa Mahkemesi, bug羹nk羹 (26.01.2016) resmi gazetede yer alan karar覺yla, B羹y羹k Birlik Partisi ve Saadet Partisinin,siyasi partilerin devlet yard覺m覺ndan yararlanmalar覺 i癟in milletvekili genel se癟imlerinde %3 oy alma art覺n覺n aranmas覺n覺n se癟im hakk覺n覺 ihlal ettiine y繹nelik bavurusunu reddetti.

anayasa-mahkemesi-logo

AnayasaMahkemesi Bakanl覺覺’ndan
GENEL KURUL KARAR
BYK B襤RL襤K PART襤S襤 VE SAADET PART襤S襤 BAVURUSU
Bavuru Numaras覺 : 2014/8843
Karar Tarihi:: 10/12/2015

BAVURUNUN KONUSU

1. Bavuru, siyasi partilerin devlet yard覺m覺ndan yararlanmalar覺 i癟in milletvekili genel se癟imlerinde %3 oy alma art覺n覺n aranmas覺n覺n se癟im hakk覺n覺 ihlal ettii iddialar覺nailikindir.
BAVURU SREC襤
2. B羹y羹k Birlik Partisi taraf覺ndan 12/6/2014 tarihinde, dier bavurucu Saadet Partisi taraf覺ndan 覺sc 24/6/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine dorudan, bavuru yap覺lm覺t覺r. Dilek癟e ve eklerinin idari y繹nden yap覺lan 繹n incelemesi neticesinde bavurunun Komisyona sunulmas覺na engel teki! edecek bir eksikliinin bulunmad覺覺 tespit edilmitir.
3. Bavurucu Bi覺yiik Birlik Partisinin 2014/8843 say覺l覺 bavurusu i癟in 襤kinci B繹l羹m Birinci Komisyonunca 30/6/2014 tarihinde, bavurucu Saadet Partisinin 2014/10107 say覺l覺 bavurusu i癟ir. 襤kinci B繹l羹m 襤kinci Komisyonunca 30/9/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemelerinin B繹l羹m taral覺ndan yap覺lmas覺na karar verilmitir.
4. Bavurucu Saadet Partisinin 2014/10107 say覺l覺 bavurusunun, konu bak覺m覺ndan ayn覺 olmas覺 nedeniyle dier bavurucu B羹y羹k Birlik Partisinin 2014/8843 say覺l覺 bavurusu ile birletirilmesine ve incelemenin birletirilmi dosya 羹zerinden yap覺lmas覺na karar verilmitir.
5. B繹l羹m Bakan覺 taraf覺ndan 5/9/2014 tarihinde, bavuru belgelerinin bir 繹rneinin g繹r羹 i癟in Adalet Bakanl覺覺na (Bakanl覺k) g繹nderilmesine karar verilmitir.
6. Bavuru konusu olay ve olgular 5/9/2014 tarihinde Bakanl覺a bildirilmi; Bakanl覺k, verilen ek s羹re sonunda 10/11/2014 tarihinde g繹r羹lerini Anayasa Mahkemesine sunmutur.
7. Bakanl覺k g繹r羹羹 13/11/2014 tarihinde bavurucu B羹y羹k Birlik Partisine tebli edilmi; bavurucu, kar覺 beyanlar覺n覺 27/11/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmutur.
8. ikinci B繹l羹m羹n V12/2015 tarihinde yapt覺覺 toplant覺da bavurunun, nitelii itibar覺yla Gene! Kuru! taraf覺ndan karara balanmas覺 gerekli g繹r羹ld羹羹nden Anayasa Mahkemesi t癟l羹z羹ii’n羹n 28. maddesinin (3) numaral覺 f覺kras覺 uyar覺nca Genel Kurula evkine karar verilmitir.
OLAY VE OLGULAR.
A. Olaylar
9. Bavuru formu ve eklerinde ifade edildii ekliyle ilgili olaylar 繹zetle 繹yledir:
10. Y羹ksek Se癟im Kurulunun, 12 Haziran 2011 tarihli 24. D繹nem Milletvekili Genel Se癟iminde bavurucu B羹y羹k Birlik Partisinin %羶,75 oran覺nda, dier bavurucu Saadet Partisinin % 1,26 oran覺nda oy ald覺覺na ilikin 22/6/201! tarihli ve K.107 say覺l覺 karar覺, 23/6/2011 tarihli ve 27973 say覺l覺 Resm簾 Gaze簾ede yay覺mlanm覺t覺r.
11. Bavurucular, 24. D繹nem Milletvekili Genel Se癟imlerimde 10/6/1983 tarihli ve 2839 say覺l覺 Milletvekili Se癟imi Kanunumun 33. maddesinin birinci f覺kras覺nda 繹ng繹r羹len %10luk se癟im baraj覺n覺n alt覺nda kalmalar覺 nedeniyle milletvekili 癟覺karamad覺klar覺 ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 say覺l覺 Siyasi Partiler Kan覺munun ck i. maddesinin beinci f覺kras覺nda 繹ng繹r羹len %7 oran覺ndan fazla oy alamad覺klar覺 i癟in siyasi partilere yap覺lan devlet yard覺m覺ndan yararlanamam覺t覺r.
12. 2820 say覺l覺 Kanunun ek 1. maddesinde 2/3/2014 tarihli ve 6529 say覺l覺 Kanun ile yap覺lan deiiklik sonucunda siyasi partilerin devlet yard覺rru alabilmeleri i癟in 繹ng繹r羹len, milletvekili genel se癟imlerinde toplam ge癟erli oylar覺n %7sinden fazla oy oranma ulama
art覺 %3’e indirilmitir.
13. Bavurucular 24. D繹nem Milletvekili Genel Se癟imimde ald覺klar覺 oy oran覺n覺, 20!5 y覺l覺nda yap覺lacak milletvekili gene! se癟iminde de almalar覺 durumunda s繹z konusu h羹k羹mlerin uygulanaca覺n覺 ve bu nedenie devlet yard覺m覺ndan yararlanamamalar覺 h璽linde hak ihlalinin s繹z konusu Olaca覺n覺 belirterek bireysel bavuruda bulunmulard覺r.
14. Bavurunun incelendii tarihten 繹nce 7 Haziran 2015 tarihinde yap覺lan 25. D繹nem Milletvekili Gene! Sc癟imi’nde bavurucu siyasi Partiler se癟im ittifak覺 yaparak Saadet Partisi 癟at覺s覺 al覺mda %2.06 oran覺nda; 1 Kas覺m 2015 tarihinde yap覺lan 26. Donem Milletvekili Genel Se癟imi nde ise B羹y羹k Birlik Partisi %0,53. Saadet Partisi %(J,68 oran覺nda oy alm覺t覺r.
襤lgili Hukuk
15.2839 say覺l覺 Kanunun 33. maddesinin birinci f覺kras覺 eyledir:
“Genel se癟imlerde lke genelinde, ara se癟imlerde se癟im yap覺lan 癟evrelerin ilimlinde, ge癟erli oylar覺n %10’unu ge癟meyen partiler milletvekili 癟覺karamazlar. Bir siyan parti listesinde yer alm覺 ba覺ms覺z adaylar覺n se癟ilebilmesi de listesinde yer ald覺覺 siyasi partinin 羹lke genelinde ve c覺ra se癟imlerde se癟im yap覺lan 癟evrelerin t羹m羹nde yiizde onluk baraj覺 amas覺 ile m羹mk羹nd羹r.”
16. 2820 say覺l覺 Kanunun 61. maddesi 繹yiedir:
(12/8/1999 tarihli ve 4445 say覺l覺 Kanun im 6 maddesi) Siyasi partilerin gelirleri ama癟lar覺na ayk覺r覺 olama:
Siyasi partiler aa覺da belirtilen gelirleri elde edebilirler:
a) Parti 羹yelerinden al覺nacak giri aidat覺 ile 羹yelik aidat覺,
h) Partili milletvekillerinden al覺nacak milletvekillii aidat覺,
c) (Deiik bent: 7(8/1988 tarihli ve 3420 say覺l覺 Kanunun 6. maddesi) Milletvekili, belediye bakanl覺覺, belediye meclis 羹yelii ve il genel meclis 羹yelii aday adaylar覺ndan al覺nacak 繹zel aidat, (Bu aidatlar 64 羹nc羹 maddedeki esaslar dahilinde siyasi partilerin yetkili merkez karar organlar覺nca tespit ve tahsil olunur.)
d) Parti bayra覺, flamas覺, rozeti ve benzeri rumuzlar覺n sat覺覺ndan salanacak gelirler,
e) Parti yay覺nlar覺n覺n sat覺 bedelleri,
fi Uy e kimlik kartlar覺n覺n v.: parti defter, makbuz ve ka覺tlar覺n覺n salanmas覺 kar覺l覺覺nda al覺nacak paralar,
g) Partice tertiplenen balo, elence ve konser faaliyetlerinden salan cak gelirler,
h) Parti mal varl覺覺ndan elde edilecek gelirler,
i) Ba覺lar.
j) (Ek bent: 2 ?W1984tarihli ve 3032 say覺l覺 Kanun un 1 maddesi) Devlet癟e yap覺lan yard覺mlar.
(h) bendinde yaz覺l覺 parti mal varl覺覺ndan elde edilen gelirler hari癟 olmak iizere, dier bentlerde yazd覺 kaynaklardan elde edilen gelirlerden hi癟bir surene vergi, resim ve har癟 al覺nmaz.”
17. 2820 say覺h Kanunun ek L maddesinin birinci f覺kras覺 繹vledir:
Y羹ksek Se癟im Kurulunca son milletvekili gene! se癟imlerine kat覺lma hakk覺 tan覺nan ve 2839 say覺l覺 Milletvekili Se癟imi Kanununun 33 iincii maddesindeki genel harap am覺 bulunan siyasi partilere her y覺l H璽zineden 繹denmek 羹zere oy覺lki genel b羹t癟e gciirleri ”(E) Cetveli” toptanm覺 bebinde ikisi oran覺nda 繹denek mali y覺l i癟ir, konur.
(Deiik ilk c羹mle: 12/8/1999 tarihti ve 4445 sayd覺 Kanunun 21. maddesij Bu 繹denek, yukar覺daki f覺kra gereince Devlet yard覺m覺 yap覺lacak siyasi partiler aras覺nda bu partilerin genel se癟im sonras覺nda Y羹ksek Se癟im Kurulunca ilan edilen toplam ge癟erli oy say覺lar覺 ile orant覺l覺 olarak b繹l羹t羹r羹lmek suretiyle her y覺l 繹denir Bu 繹demelerin o y覺lk覺 gene! b羹t癟e kanununun y羹r羹rl羹e girmesini takiben on g羹n i癟inde tamamlanmas覺 zorunludur.
(M羹lga 羹癟羹nc羹 f覺kra: 12/8/1999 tarihli ve 4445 sayd覺 Kanun ‘un 21. maddesi)
(Deiik f覺kra: 2/3/2014 tarihli ve 6529 say覺l覺 Kanunun 4. maddesi) Bu madde uyar覺nca yap覺lacak yard覺mlar sadece parti ihtiya癟lar覺 veya parti癟al覺malar覺nda kulland覺r.
Deiik f覺kra: 2/3/2014 tarihli ve 6529 say覺l覺 Kanun’m 4. maddesi) Milletvekili gene! se癟imlerinde toplam ge癟erli oylar覺n %3 iinden fazlas覺n覺 alan siyasi partilere de Devlet yard覺m覺 yap覺l覺r. Bu yard覺m en az Devlet yard覺m覺 alan siyasi partinin ikinci f覺kra gereince alm覺 olduu yard覺m ve genel se癟imlerde ald覺覺 toplam ge癟erli oy esas al覺narak kazand覺klar, oyla orant覺l覺 olarak yap覺l覺r. Bu f覺kra uyar覺nca yap覺lacak yard覺m bir milyon T羹rk Liras覺ndan az olamaz. Bunun i癟in her y覺l Maliye Bakanl覺覺 b羹t癟esine yeterli 繹denek konulur.
(Ek f覺kra: 01.08.1988 tarihli ve 3420 sayd覺 Kanunun 1. maddesi) Yukar覺daki f覺kralarda 繹ng繹r羹len vard覺m miktarlar覺: bu yard覺mdan faydalanabilecek siyasi partilere, milletvekili gene l se癟iminin yap覺laca覺 y覺l 羹癟 kat:, mahalli idareler gene! se癟im y覺l覺 i癟in iki kan olarak 繹denir, iler iki se癟im ayn覺 y覺l i癟erisinde yap覺ld覺覺nda bu 繹demenin miktar覺 U癟 kat覺 ge癟emez. Bu f覺kra gereince yap覺lacak kaili 繹demde,: Y羹ksek Se癟im Kurulunun se癟im takvimine dair karar覺n覺n Han覺m izleyen 10 g羹n i癟inde yap覺la:
(Ek f覺kra: 12/8/1999 tarihli ve 4445 sayd覺 Kanunun 2i. maddesi) Bu Kanunun 76 net maddesi hiikm羹 dairesinde gelirleri H璽zineye irad kaydedilen ve ta覺nmaz mallan Hazine ad覺na tapuya tescil edilen siyasi partilere, bu madde gereince yap覺lacak Devlet yard覺m覺ndan. H璽zineye irad kaydedilen gelirin Hazine ad覺na tapaya tescil edilen ta覺nmazlar覺n toplam deerinin iki kat覺 indirilir.
襤NCELEME VE GEREKE
18. Mahkemenin 10/12/2015 tarihinde yapm覺 olduu toplant覺da bavurucular覺n 12/6/2014 tarihli ve 2014/8843 numaral覺 bireysel bavurusu incelenip gerei d羹羹n羹ld羹:
A. Bavurucunun 襤ddialar覺
19. Bavurucular; Anayasam覺n 68. maddesinde siyasi partilere yeterli d羹zeyde ve hak癟a mali yard覺m yap覺laca覺 hususunun d羹zenlendiini, se癟im baraj覺n覺 ge癟emeyen siyasi partilere devlet yard覺m覺 yap覺lmamas覺n覺n adalet ve eitlik 襤lkelerine ayk覺r覺 olduunu, siyasi partiler aras覺nda f覺rsat eitsizlii yarat覺ld覺覺n覺, an覺lan h羹k羹mlerin 205 y覺l覺nda yap覺lacak se癟imlerde uygulanmas覺 kuvvetle muhtemel olduundan bu ilemden potansiyel madur olarak etkilendiklerini belirterek Anayasamn 2., 5., 10., 13., 68.. 69. ve 90. maddelerinde tan覺mlanan haklar覺n覺n ihlal edildiini ileri s羹rm羹lerdir.
20. Bavurucular, devlet yard覺m覺 yap覺lmas覺na ilikin an覺lan h羹km羹n iptal edilmesi i癟in bavurunun Anayasa Mahkemesi Genel Kuruluna sevk edilmesi talebinde bulunmulard覺r. Bavuruculardan Saadet Partisi ayr覺ca geriye d繹n羹k olarak gerekli devlet yard覺m覺n覺n 繹denmesini talep etmitir.
B. Deerlendirme
21. Bakanl覺k g繹r羹羹nde 繹ncelikle potansiyel madur” kavram覺 temelinde deerlendirmeler yer almaktad覺r. Bu balamda Avrupa 襤nsan Haklan Mahkemesinin (A襤ilM) i癟tihatlar覺na at覺fta bulunularak A襤Min madur kavram覺n覺 i癟 hukuktan farkl覺 olarak 繹zerk bir ekilde yorumlad覺覺 ve bu balamda potansiyel madurluk stat羹s羹n羹 kabul ettii belirtilmitir, 繹te yandan Bakanl覺k, 30/3/201! tarihli ve 6216 say覺l覺 Anayasa Mahkemesinin Kuruluu ve Yarg覺lama Usulleri Hakk覺nda Kanun’un 46. maddesinin (1) numaral覺 f覺kras覺na g繹re bireysel bavurunun ancak ihlale yol a癟t覺覺 ileri s羹r羹len ilem, eylem ya da ihmal nedeniyle g羹nce! ve kiisel bir hakk覺 dorudan etkilenenler taraf覺ndan yap覺labileceini hat覺rlatm覺t覺r.
22. Bakanl覺覺n esas baklandaki g繹r羹lerinde A襤HMin 羹lkemizle ilgili verdii yak覺n tarihli bir karar覺nda, genel se癟imlere kat覺l覺p %7nin alt覺nda oy alan siyasi partilere devlet yard覺m覺 yap覺lamamas覺 nedeniyle se癟me vc se癟ilme hakk覺 ile ayr覺mc覺l覺k yasa覺n覺n ihlal edildii y繹n羹ndeki ik璽yetleri inceledii belirtilmitir (rg羹rl羹k ve Davam mu Partisi/T羹rkiye, B. No: 7819/03, 10/572012). Bakanl覺k an覺lan kararda, olay tarih ide T羹rkiye’deki oran覺n (%7) Avrupa Konseyine 羹ye devletler aras覺ndaki en y羹ksek oran olduunu ancak s繹z. konusu baraj覺n y羹ksek olmas覺n覺n devlet yard覺m覺nda bir teke! olumas覺na yol a癟mad覺覺n覺, pek 癟ok siyasi partinin an覺lan yard覺mdan yararland覺覺n覺, bavurucu Partinin de ge癟mi se癟imlerde eide ettii oy oran覺n覺n %7nin epeyce alt覺nda olduunu ve bu oy oran覺 iie dier bir癟ok Avrupa Konseyi 羹yesi 羹lkelerde de devlet yard覺m覺ndan yararlamlamayacam覺 belirterek an覺lan bavuruda Avrupa 襤nsan Haklar覺 S繹zlemesi’ne (S繹zleme) fck ! Ne.襤ti Protokol羹n 3. maddesiyle balant覺l覺 olarak 14. maddede d羹zenlenen ayr覺mc覺l覺k yasa覺n覺n ihlal edilmediine karar verildii vurgulanm覺t覺r.
23. Bavurucu B羹y羹k Birlik Partisi, Bakanl覺k g繹r羹羹ne kar覺 beyan覺nda zetle bavurunun kabul edilebilir nitelikte olduunu, A襤ffMin ayr覺mc覺l覺k temelinde s覺n覺rl覺 bir inceleme yapt覺覺n覺 ve bu balamda siyasi partilere yap覺lan mali yard覺m覺n demokrasi i癟in 繹nemini ifade etmitir.
24. Bavurucular, Anayasanm 68. maddesinde siyasi partilere yeterli d羹zeyde ve hak癟a mali yard覺m yap覺laca覺n覺n d羹zenlendiini, 繹ng繹r羹len baraj覺 ge癟emeyen siyasi partilere devlet yardm覺: yap覺lmamas覺n覺n adalet ve eitlik ilkelerine ayk覺r覺 olduunu ve bunun siyasi partiler aras覺nda f覺rsat eitsizlii yaratt覺覺n覺 belirterek Anayasan覺n 2., 5., 10., 13., 68., 69. ve 90. maddelerinde tan覺mlanan haklar覺n ihlal edildiini ileri s羹rm羹lerdir. Anayasa Mahkemesi, olaylar覺n bavurucu taraf覺ndan yap覺lan hukuki nitelendirmesi ile bal覺 olmay覺p olay ve olgular覺n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Bu nedenle bavurucular覺n ik璽yetlerinin esas itibar覺yla se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺yla ilgili olduu ve Anayasanm 67. maddesi kapsam覺nda incelenmesi gerektii sonucuna var覺lm覺t覺r.
25. te yandan bavuru tarihi dikkate al覺nd覺覺nda ileride kendilerine uygulanmas覺 muhtemel bir yasama ilemine kar覺 bavuruda bulunan bavurucular覺n bireyse! bavuru anlam覺nda madur olup olmad覺klar覺n覺n 繹n mesele olarak incelenmesi gerekir.
1. Kabul Edilebilirlik Y繹n羹nden
26. Bavurucular, 2011 y覺l覺nda yap覺lan 24. D繹nem Milletvekili Genel Se癟imkri’nde ald覺klar覺 oy oran覺n覺 g繹zeterek 2015 y覺l覺nda yap覺lacak gene! se癟imlerde dc ayn覺 oranda oy aimalar覺 h璽linde 2820 say覺l覺 Kanunun ek !. maddesi gereince devlet yard覺m覺ndan yararlanamayacak olma ihtimallerinin Anayasa’nin 67. maddesinde d羹zenlenen se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺na ayk覺r覺 olduunu ve bahsedilen Kanun maddesinin iptalinin gerektiini ileri s羹rm羹lerdir.
27. Anayasa n覺n 148. maddesinin 羹癟羹nc羹 f覺kras覺 繹yledir:
“Herkes, Anayasada g羹vence akma al覺nm覺 teme! hak ve 繹zg羹rl羹klerinden. Avrupa 襤nsan Haklan S繹zlemesi kapsam覺ndaki herhangi birinin kamu g羹c羹 taraf覺ndan. 襤hlai edildii iddias覺yla Anayasa Mahkemesine bavurabilir. … ”
28. 6216 say覺l覺 Kanunun ‘ Bireysel bavuru hakki’ kenar bal覺kl覺 45. maddesinin 11 ) numaral覺 f覺kras覺 繹yledir:
“Herkes. Anayasada g羹vence alt覺na al覺nm覺 temel hak ve 繹zg羹rl羹klerinden Avrupa insan Haktan S繹zlemesi ve buna ek T羹rkiye’nin taraf olduu protokoller kapsam覺ndaki herhangi birinin kamu giicii taraf覺ndan, 襤hla! edildii iddias覺yla Anayasa Mahkemesine bavurabilir.”
29. 6216 say覺l覺 Kan覺m’un Bireysel bavuru hakk覺na sahip olanlar kenar bal覺kl覺 46. maddesinin (1) numaral覺 f覺kras覺 繹yledir:
Bireysel bavuru ancak ihlale yol a癟t覺覺 ileri s羹r羹leri ilem, eylem ya da ihmal nedeniyle g羹ncel ve kiisel bir hakk覺 dorudan etkilenenler taraf覺ndan yap覺labilir.
30.6216 say覺l覺 Kanun’un “Bireyse! bavuru hakk覺na sahip olanlar bal覺kl覺 46. maddesinde kimlerin bireysel bavuru yapabilecei say覺lm覺 olup an覺lan maddenin (!) numaral覺 f覺kras覺na g繹re bir kiinin Anayasa Mahkemesine bireysel bavuruda bulunabilmesi i癟in 羹癟 temel 繹n koulun birlikte bulunmas覺 gerekmektedir. Bu 繹n koulla.’-; bavuruya konu edilen ve ihlale voi a癟t覺覺 ileri s羹r羹len kamu g羹c羹 eylem veya ileminden ya da ihmalinden dolay覺 bavurucunun g羹ncel bir hakk覺n覺n ihlal edilmesi, bu ihlalden dolay覺 kiinin kiisel olarak ve dorudan etkilenmi olmas覺 ve bunlar覺n sonucunda bavurucunun kendisinin madur olduunu ileri s羹rmesidir (Fethi Ahmet zer, B. No: 2013/6179. 20/3/2014, 禮 24).
31. Bavuru konusu olayda bavurucu siyasi partiler, 201! Milletvekili Genel .Se癟imi sonu癟lar覺na bakarak 2015 gene! se癟imlerinde %3l羹k devlet yardan覺 i癟in gerek oy oran覺na ulaamama ihtimali 羹zerine bireyse! bavuruda bulunmulard覺r. Bu kapsamda bavurucular kendilerine Uygulanmas覺 muhtemel yasama ileminin hak ihlaline yol a癟aca覺n覺 ileri s羹rm羹lerdir. Dolay覺s覺yla bavuru, 2015 Milletvekili Genel Se癟imleri sonucuna ilikin ihtimallere dav-anmaktad覺r. Bu durumda bavuru tarih: itibar覺yla bavuruculara 2820 say覺l覺 Kanunun ek i. maddesinin uygulanmas覺n覺n kesin olduunu s繹ylemek m羹mk羹n deildir. Sonu癟 olarak bavurucular覺n bavuru tarihinde madur olduklar覺 s繹ylenemez.
32. te yandan bavurunun incelendii tarih itibar覺yla 2015 y覺l覺nda iki ayr覺 milletvekili genel se癟imi yap覺lm覺, her iki se癟imde de bavurucu siyasi partiler %3 oy oran覺na ulaamam覺lard覺r. Bavuru konusu olay bu a癟覺dan deerlendirildiinde s繹zii edilen h羹km羹n bavurucular aleyhine bir sonu癟 dourduu ve bu nedenie bavurucu siyasi partilerin devlet yard覺m覺ndan yararlanamayacaklar覺 a癟覺khr, 8u durumda bavurunun, inceleme tarihi g繹zetildiinde bavurucular覺n madur stat羹s羹 kapsam覺nda deerlendirilmesi gerekir.
33. 6216 say覺l覺 Kanunun “Bireysel bavuru hakk覺” kenar bal覺kl覺 45. maddesinin (3) numaral覺 f覺kras覺 eyledir:
“nisama ilemleri ile d羹zenleyici idari ilemler aleyhine dorudan bireysel bavuru yap覺lamayaca覺 gibi Anayasa Mahkemesi kararlan ile Anayasan覺n yarg覺 donelimi d覺覺nda b覺rakt覺覺 ilemler de bireysel bavurunun konusu olamaz.
34. An覺lan Kanun htikm羹 ile yasama ilemleri aleyhine dorudan bireysel bavuru yap覺lamayaca覺 kurala balanm覺t覺r.
35. Bireysel bavuru yolu, bireylerin maruz kald覺覺 teme! hak ihlallerinin tespit edildii ve tespit edilen ihlalin ortadan kald覺r覺lmas覺 i癟in etkin ana癟lan i癟eren anayasa! bir g羹vencedir. Ancak Anayasa Mahkemesine bireysel bavuru yolu, kamusal bir d羹zenlemenin soyut bi癟imde Anayasa’ya ayk覺r覺l覺覺n覺n ileri s羹r羹lmesini salayan bir yol olarak d羹zenlenmemitir. Bir yasama ilemi veya d羹zenleyici idari ilemin, temel hak ve 繹zg羹rl羹羹n ihlaline neden olmas覺 durumunda bireyse! bavuru yoluyla dorudan bu ilemlere deil, ancak yasama veya d羹zenleyici idari ilemin uygulanmas覺 mahiyetindeki iletti, eylem ve ihmallere kar覺 bavuru yap覺labilecektir (S羹leyman Erte, S. No: 2013/469, 16/4/20 i 3, 禮禮 15, 17: Serhan Acur B. No: 2013/1613, 2/10/2013, 禮 37).
36. 24. D繹nem. Milletvekili Genel Se癟imleri.nde %3’lDk baraj覺n alt覺nda kalarak devlet yard覺m覺ndan faydalanamayan bavurucular覺n iddialar覺n覺n -bavurunun karara baland覺覺 tarih itibar覺yla- dorudan yasama ilemine deil, yasama ileminin uygulanmas覺 mahiyetindeki 繹rt羹l羹 ileme kar覺 olduu anla覺lmaktad覺r. Dolay覺s覺yla bavurucular覺n bireysel bavuru anlam覺nda madurluk stat羹lerinin bulunduunun kabul羹 gerekir.
37. A癟覺k癟a dayanaktan yoksun olmayan ve kabul edilemezliine karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de g繹r羹lmeyen bavurunun kabul edilebilir olduuna karar verilmesi gerekmektedir. Hicabi DURSUN bu g繹r羹e kat覺lmam覺t覺r.
2. Esas Y繹n羹nden
38. 2820 say覺l覺 Kanun’覺覺n ek 1. maddesinin birinci f覺kras覺na g繹Te bir siyasi partinin devlet yard覺m覺ndan yararlanmaya hak kazanabilmesi i癟in Y羹ksek Se癟im Kurulunca bu partiye son milletvekili se癟imlerine-kat覺lma-hakk覺-tan覺nm覺 ve partinin de 283.9 say覺l覺 Kanun’覺覺n 33. maddesinde 繹ng繹r羹len %10luk baraj覺 am覺 olmas覺 gerekmektedir. Ancak an覺lan maddenin d繹rd羹nc羹 f覺kras覺n覺n birinci c羹mlesine g繹re bir siyasi parti ge癟erli oylar覺n %3羹nden fazlas覺n覺 alm覺sa 2839 say覺l覺 Kanun’覺覺n 33. maddesindeki genel baraj覺 aamam覺 olsa da devlet yard覺m覺na hak kazanmaktad覺r. Sonu癟 olarak bir siyasi partinin devlet yard覺m覺ndan yararlanabilmesi i癟in 繹n koul, milletvekili genel se癟imlerine girmi olmak ve bu se癟imlerde ge癟erli oylar覺n %3羹nden fazlas覺n覺 elde etmektir.
39. Anayasanm Se癟me, se癟ilme ve siyas簾 faaliyette bulunma haklar覺” bal覺kl覺 67. maddesinin birinci f覺kras覺 繹yiedir:
“Vatandalar, kam覺nda g繹sterilen artlara uygun olarak, se癟me, se癟ilme, ve ba覺ms覺z olarak veyc覺 bir siyas簾 parti i癟inde siyas簾 faaliyette bulunma ve halkoylamasma kat覺lma hakk覺na sahiptir.”
40. Anayasam覺n 68. maddesinin son f覺kras覺 繹yledir:
‘ Siyasi partilere, Devlet, yeterli d羹zeyde ve hak癟a mali yard覺m yapar. Partilere yap覺lacak yard覺m覺n, alacaklar覺 羹ye aidat覺n覺n ve ba覺lar覺n tabi olduu esaslar kanunla d羹zenlenir.
41. SOzleme’ye Ek 1 No.lu Protokol羹n 3. maddesi 繹yiedir:
“Y羹ksek S繹zlemeci Taraflar, yasama organ覺n覺n se癟ilmesinde halk覺nkanaatlerinin 繹zg羹rce a癟覺klanmas覺n覺 salayacak anlar i癟inde, makul aral覺klarla.gizli oyla serbest se癟imler yapmay覺 taahh羹t ederler.’
42. Anayasanin 67. maddesinde; se癟me, se癟ilme ve ba覺ms覺z olarak veya bir siyasi parti i癟inde siyasi faaliyette bulunma hakk覺 g羹vence alt覺na al覺nm覺t覺r. oulcu demokratik rejimlerin vazge癟ilmez unsurlar覺 olarak kabul edilen siyasi partiler, mill簾 iradenin oluumu, anayasal rejimin ileyii, siyasal d羹zeninin varl覺覺 i癟in belirleyici rol羹 otan kurululard覺r. (Seykm覺覺s Turan, B. No: 2014/9894. 22/6/2015, 禮 66). Bu nedenle Anayasanin 68. maddesi, siyasi partileri demokratik siyasi hayat覺n vazge癟ilmez 繹eleri olarak nitelendirmi ve son f覺kras覺nda siyasi partilere yeterli d羹zeyde ve hak癟a devlet yard覺m覺 yap覺laca覺 kabul edilmitir.
43. Benzer ekilde A襤HM de serbest se癟im hakkfn覺 Avrupa kamu d羹zeninin temel unsuru olan demokrasinin en 繹nemli ilkelerinden biri olarak kabui ermektedir. A襤HM, S繹zleme ye Ek i No.iu Protokol羹n 3. maddesinin koruduu haklar覺n, hukukun 羹st羹nl羹羹ne dayanan etkili ve anlaml覺 bir demokrasinin temellerinin kurulmas覺 ve s羹rd羹r羹lmesi i癟in hayati 繹neme sahip olduunu belirtmitir. S繹zleme ve demokrasi aras覺ndaki ilikinin a癟覺k癟a ortaya konduu S繹zlemenin 繹n s’繹z羹nde insan haklar覺n覺n ve temel 繹zg羹rl羹klerin hayata ge癟irilmesi ve s羹rdilr羹iebilmesinin bit yandan etkili bir sivasai demokrasi, dier yandan insan haklar覺na ortak bir yakla覺m ve uyum ile salanabilecei a癟覺k癟a ifade edilmitir. Bu balamda demokrasi, S繹zlemenin 繹ng繹rd羹羹 tek ve S繹zlemeye uygun tamamlay覺c覺 bir siyasal sistemdir i T羹rkiye Birleik Kom羹nist Partisi ve dierleri, T羹rkiye, B. No; 19392/92, 30/1/1998, 禮 45; Mathieu-Mohin ve Clerfaytl Bel癟ika. B. No: 9267/81, 2/3/1987, 禮 47: Zdanoka/letonya, B. No: 58278/00, 16/3/2006, 禮禮 98, 103: Yumak re Sadak/T羹rkiye |BD], B. No: 10226-03, 8/7/2008, 禮 105).
44. oulcu demokrasilerin gelitirilmesi ve s羹rd羹r羹lebilmesi i癟in se癟me, se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺n覺n mevcudiyeti ve bu hakk覺n 癟ada demokrasilerde salanan g羹venceler ile se癟imlerde hayata ge癟irilmesi elzemdir. Bu nedenle se癟me, se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺n覺n sadece teorik olarak ve g繹r羹n羹te bir varl覺a sahip olmas覺 yeterli olmay覺p, etkili bir ekilde”uygulanmas覺 da gereklidir (T羹rkiye Birleik Kom羹nist Partisi ve dierleri T羹rkiye, 禮 33).
45. Anayasanin 67. maddesinde d羹zenlenen se癟me, se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺na ilikin bireysel bavurularda Anayasa Mahkemesinin g繹revi, bireysel bavurunun ikinci羹ii ve olaan羹st羹 bir kanun yolu olmas覺 nedeniyle 繹ncelikle hakka y繹nelik bir m羹dahale olup olmad覺覺n覺, varsa m羹dahale ile hakk覺n 繹z羹ne zarar verilip verilmediini, kanuni bir ama癟 g羹d羹i羹p g羹d羹lmediini, etkinliini kaybetmesine neden olacak ekilde s覺n覺rland覺r覺l覺p s覺n覺tland覺r覺fmad覺覺n覺 ve uygulanan y繹ntemlerin 繹l癟羹l羹 olup olmad覺覺n覺 incelemektir.
46. Siyasi partilerin yukar覺da a癟覺klanan rollerini yerine getirebilmeleri i癟in gerekli, yeterli maddi ve nakd簾 olanaklara sahip olmalar覺 zorunludur. Milletvekili ve yerel y繹netimler se癟imlerine kat覺larak mill簾 iradenin olumas覺n覺 salamay覺 羹stlenen siyasi partilerin yaamalar覺na ve gelimelerine halk覺n ilgisinin yeterli olmad覺覺 durumlarda onlar覺, 癟ok partili demokratik d羹zenin gerekli k覺ld覺覺 繹l癟羹de devlet癟e yard覺m yap覺lmas覺ndan yoksun k覺lmak, onlar覺n paraca g羹癟l羹 kimi kii ve Kurulular覺n etki ve bask覺s覺 alt覺na d羹me tehlikesi ile kar覺lamalar覺n覺 istemek olur. Parti i癟i 癟al覺malar覺n demokrasi esaslar覺na uygun olmas覺 zorunluluunu zedeleyen b繹yle bit tehlike ancak devletin yard覺m覺yla giderilebilir (AYM, E. 1988/39, K.1989/29,6/7/1989).
47. Anayasan覺n 68. maddesinin son f覺kras覺nda siyasi partilere devlet taraf覺ndan yeterli d羹zeyde ve hak癟a ma羹 yard覺m yap覺lmas覺 da bir y羹k羹ml羹l羹k olarak belirlenmitir Bu balamda siyasi partilere yap覺lacak deviet yard覺m覺n覺n belirlenmesinde 2820 say覺l覺 Kam覺n’un ek I. maddesi gereince %3 oran覺nda, bir s覺n覺r belirlenmesinin se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺na y繹nelik bir m羹dahale oluturduu a癟覺kt覺r. Bu balamda incelenmesi gereken dier bir husus, deviet yard覺m覺ndan yararlanman覺n belirli kriterlere balanmas覺n覺n, se癟ilme hakk覺n覺n etkinliini kaybetmesine neden olacak ekilde 繹z羹ne dokunup dokunmad覺覺m ve uygulanan y繹ntemlerin 繹l癟羹l羹 olup olmad覺覺n覺 belirlemektir.
48. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinin siyasi partilerin finansman覺na ilikin 22/5/2001 tarihli vc 1516 say覺l覺 tavsiye karar覺nda siyasi partilerin g繹r羹n羹rl羹k kazanmak ve fikirlerine siyasi destek bulabilmek i癟in ciddi parasal kaynaklara ihtiyac覺 olduuna vurgu yap覺larak siyasi partilere iiikin d羹zenlemelerin bu ger癟ekler dikkate al覺narak yap覺lmas覺 gerektii hat覺rlat覺lm覺t覺r. Dier taraftan Avrupa Konseyi Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyonu (Venedik Komisyonu). 9-10/3/200i tarihinde yap覺lan 46. Genel Kurul toplant覺s覺nda Parti Finansman覺na 襤likin Rehber ilkeler kabul etmitir. Buna g繹re kamusal finansman, parlamentoda temsil edilen her partiyi kapsamal覺d覺r. Ancak farkl覺 siyasi partiler aras覺nda f覺rsat eitliini salamak amac覺yla kamusal finansman, se癟menlerin 繹nemli bir k覺sm覺n覺 temsil eden vc se癟imlerde aday g繹steren partileri de kapsayabilir. Kamusa! yard覺m覺n d羹zeyi, yasama organ覺 taraf覺ndan periyodik olarak ve objektif kriterler esas al覺narak tespit edilir,
49. Siyasi partilere deviet yard覺m覺 ile ilgili olarak Avrupa insan Haklan Komisyonu ve A 襤H VI dc 癟eitli bavurulan incelemitir. Deviet yard覺m覺ndan yararlanabilmek 襤癟in ge癟erli oylar覺n en az %3羹n羹 alm覺 olma zorunluluu getiren kanun ile ilgili olarak G羹ney K覺br覺s aleyhine yap覺lan bir bavuruda (New Horizons/G羹ney K覺br覺s, B. No: 40436/98, 10/9/1998). S繹zlemenir. partilere devlet yard覺m覺n覺 d羹zenlemediini hat覺rlatan Komisyon, S繹ziemeye Ek i No.iu Protokol羹n 3. maddesinde yer alan h羹km羹n S繹zleme organlar覺 taraf覺ndan, adaylara ve siyasi partilere se癟imlere kat覺lma hakk覺 tan覺d覺覺 eklinde yorumland覺覺n覺 hat覺rlatm覺t覺r. Mahkeme ve Komisyon i癟tihad覺nda, bu h羹k羹mde yer aia覺覺 halk覺n kanaatlerinin 繹zg羹rce a癟覺klanmas覺n覺 salayacak artlar i癟inde” ibaresiyle se癟imlere- kat覺lma ve oy haklar覺n覺n kullan覺lmas覺nda devletin b羹t羹n yurttalara ei* davranma y羹k羹ml羹l羹羹n羹n bulunduuna iaret edildii belirtilmitir (Muthieu-Mohm ve Cle覺fayt/Bel癟ika, 禮 54).
50. Siyasi partilerin, devlet yard覺m覺 almaks覺z覺n sadece , parti 羹yeliinden veya geleneksel kaynaklardan elde edilen finansmanla ayakta kalmalar覺n覺n zorluu ortadad覺r. zellikle politik rekabetin artt覺覺, karma覺k ve masrafl覺 iletiim imk璽nlar覺n覺n s羹rekli gelitii g羹n羹m羹zde bu daha da anla覺l覺r olmaktad覺r. Deviet yard覺m覺n覺n amac覺, siyasi partilerin yolsuzluklara bulamas覺n覺 vc ekonomik olarak g羹癟l羹 kimi kii ve kurulular覺n etki ve bask覺s覺 alt覺na girme tehlikesini engellemektir. Bu balamda devlet yard覺m覺 yap覺lmas覺, siyasi 癟oulculuu g羹癟lendirmeye ve demokratik kurululardan beklenen g繹revlerin yerine getirilmesini salamaya y繹neliktir (zg羹rl羹k ve Dayan覺ma Partisi/T羹rkiye, 5 37).
51. Dier taraftan devlet yard覺m覺 i癟in asgari bir s覺n覺r覺n belirlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde asgari bir s覺n覺r覺n olmad覺覺 bir sistem, ters etki yaparak yard覺mdan yararlanma beklemiinde otan siyasi parti say覺lar覺nda bir art覺a neden olabilir. Zira alman her oy, devlet yard覺m覺 temelinde bir gelir kap覺s覺 olarak deerlendirilebilir. Dolay覺s覺yla siyasi partilerin deviet yard覺m覺ndan yararlanabilmeleri i癟in 2820 say覺l覺 Kanun’un ek !. maddesi ile bir s覺n覺r belirlenmesi, se癟ilme hakk覺n覺n etkinliini ortadan kald覺ran bir d羹zenleme olarak deerlendirilemez. Bu kapsamda Avrupa 羹lkelerinde standart bir devlet yard覺m覺 uygulamas覺ndan bahsetmek de m羹mk羹n deildir (zg羹rl羹k ve Dayan覺ma Partisi/T羹rkiye, 38).
52. te yandan devlet yard覺m覺na ilikin olarak yap覺lan bir d羹zenlemede siyasi partilerin demokratik 癟oulculuu g羹癟lendirme fonksiyonu ile a覺r覺 ve iiemez bir aoav enflasyonunun dengelenmesi beklenir. Baka bir ifade- ile 繹l癟羹l羹 bir s覺n覺r覺n belirlenmesi se癟ilme hakk覺n覺n etkinliinin salanmas覺 i癟in gereklidir.
53. Somut olayda bavurucular 2011 y覺l覺nda yap覺lan 24. D繹nem ve 2015 y覺l覺nda yap覺lan 25. ve 26. D繹nem Milletvekili Gene! Se癟imlerinde %3 s覺n覺r覺n覺 aamam覺lard覺r. Bu s覺n覺r, siyasi partilerin parlamentoda temsil edilme baraj覺 olan %10 oran覺n覺n 癟ok alt覺nda bir orand覺r. Dolay覺s覺yla se癟imlerde parlamentoda temsil edilebilmek i癟in yeterli oy oran覺na ulaamayan siyasi partiler de devlet yard覺m覺ndan yararlanabilmektedir. Bu sebeple sadece %10 baraj覺n覺 ge癟ebilen siyasi partilerin devlet yard覺m覺ndan yararland覺r覺lmas覺 gibi bir durumdan s繹z etmek m羹mk羹n deildir.
54. te yandan siyasi partilerin tek gelir kayna覺, dorudan yap覺lan devlet yard覺m覺 deildir. Bunun d覺覺nda 2820 say覺l覺 Kanunun 61. maddesinde siyasi partilerin dier gelir kaynaklar覺 da belirtilmitir. Maddede belirtilen gelir kaynaklar覺ndan parti mal varl覺覺ndan ekle edilecek gelirler d覺覺ndaki kaymaklardan elde edilen gelirlerin hi癟bir surette vergi, resim ve harca tabi olmayaca覺 kabul edilmitir.
55. Sonu癟 olarak mevcut bavuruda, %3 oran覺nda oy alamad覺klar覺 i癟in bavurucular覺n devlet yard覺m覺ndan yararland覺nlmamaiann覺n se癟ilme hakk覺n覺n etkinliini kaybetmesine neden olacak ekilde s覺n覺rland覺覺 ve uygulanan y繹ntemlerin l癟羹l羹 olmad覺覺 s繹ylenemez.
56. A癟覺klanan gerek癟elerle Anayasam覺n 67. maddesinde g羹vence alt覺na al覺nan se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺n覺n ihlal edilmedii sonucuna var覺lm覺t覺r. Hicab覺 DURSUN bu sonuca farkl覺 gerek癟eyle kat覺lm覺t覺r.
V. HKM
A癟覺klanan gerek癟elerle;
A. Anayasa’mn 67. maddesinin ihlaline ilikin ik璽yetlerin KABUL ED襤LEB襤L襤R OLDUUNA Hicabi DURSUNun kar覺oyu ve OY OKLUUYLA,
B. Anayasamn 67. maddesinde gUYer覺ce alt覺na al覺nan’se癟ilme ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺n覺n 襤HLAL ED襤LMED襤襤NE OYB襤RL襤襤YLE,
C. Yarg覺lama giderlerinin bavurucular覺n 羹zerinde b覺rak覺lmas覺na
10/12/2015 tarihinde karar verildi.

KARIOY VE FARKLI GEREKE
1. Bavurucular, 2820 say覺l覺 Kanunun ek birinci maddesinin d繹rd羹nc羹 f覺kras覺nda d羹zenlenen siyas簾 partilerin devlet yard覺m覺ndan yararlanabilmeleri i癟in milletvekili genel se癟imlerinde %3 oran覺nda oy alma art覺n覺n arand覺覺n覺, bu h羹km羹n adalet ve eitlik ilkelerine ayk覺r覺 olduunu, siyasi partiler aras覺nda f覺rsat eitsizlii yarat覺ld覺覺m, Anayasam覺n 68. maddesinde siyasi partilere yeterli d羹zeyde ve hak癟a mali yard覺m yap覺laca覺 hususunun d羹zenlendiini, se癟im baraj覺n覺 ge癟emeyen partilere devlet yard覺m覺 yap覺lmamas覺n覺n adalete uygun olmad覺覺n覺, an覺lan h羹km羹n 2015 y覺l覺nda yap覺lacak genel se癟imlerde uygulanmas覺n覺n kuvvetle muhtemel olduunu ve bu h羹k羹mden dolay覺 potansiyel madur olarak etkilendiklerini belirterek, At覺ayasan覺n 2., 10., 13. ve 68. maddelerinde d羹zenlenen haklar覺n覺n ihlal edildiini ileri s羹rm羹ler ve s繹z konusu h羹km羹n Genel Kurula sevk edilerek iptalini talep etmilerdir.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 say覺l覺 Siyasi Partiler Kanunu’nun ek birinci maddesinin d繹rd羹nc羹 f覺kras覺 u ekildedir;
“Milletvekili gene! se癟imlerinde toplam ge癟erli oylar覺n %3 ‘羹nden fazlas覺n覺 alan siyasi partilere de Devlet yard覺m覺.yap羹覺r. Bu.yard覺m en az Devlet yard覺m覺 alan siyasi partinin ikinci f覺kra gereince alm覺 olduu yard覺m ve genel se癟imlerde ald覺覺 toplam ge癟erli oy esas al覺narak kazand覺klar覺 oyla orant覺l覺 olarak yap覺l覺r. Bu f覺kra uyar覺nca yap覺lacak yard覺m bir milyon T羹rk Liras覺ndan az olamaz. Bunun i癟in her y覺l Maliye Bakanl覺覺 b羹t癟esine yeterli 繹denek konulur. ”
3. Anayasa Mahkemesi Genel Kuntlu 癟ouniuunca. yap覺lan bavurunun esas覺na ge癟ilerek deerlendirme yap覺lm覺, Anavasan覺n 67. maddesinde g羹vence alt覺na al覺nan se癟me ve siyasi faaliyette bulunma hakk覺n覺n 覺hiai edilmedii sonucuna var覺lm覺t覺r, Ancak andan 癟ounluk g繹r羹羹ne aa覺da belirtilen nedenlerle kat覺lmamaktay覺m.
4. 6216 say覺l覺 Kanun’un Bireysel bavuru hakk覺 kenar bal覺kl覺 45. maddesinin (3) numaral覺 f覺kras覺 繹yiedir:
Yasama ilemleri ile d羹zenleyici idari ilemler aleyhine dorudan bireysel bavuru yap覺lamayaca覺 gibi Anayasa Mahkemesi kararlar覺 ile inayasantn yarg覺 denetimi d覺覺nda b覺rakt覺覺 ilemler de bireysel bavurunun konusu olamaz. ”
5. 6216 say覺l覺 Kanunun 45. maddesinin (3) numaral覺 f覺kras覺nda, yasama ilemleri ile d羹zenleyici idari ilemlerin dorudan bireysel bavuru konusu yap覺lamayaca覺 a癟覺k癟a d羹zenlenmekledir.
6. Bireyse! bavuru yolu, bireylerin maruz kald覺覺 teme! hak ihia羹erimn tespitini yapan ve tespit edilen ihlalin ortadan kald覺r覺lmas覺 i癟in etkin ara癟lar覺 i癟eren anayasal bir g羹vencedir. Bu g羹vence kapsam覺nda, kiilere dorudan yasama ileminin iptalini isteme yetkisi tan覺nmam 覺t覺r. Bu nedenle Anayasa Mahkemesine bireysel bavuru yolu, kamusal bir d羹zenlemenin soyut bi癟imde Anayasaya ayk覺r覺l覺覺n覺n ileri s羹r羹lmesini salayan bir yo! olarak kabul edilemez (B. No. 2012/30,5/3/2013. 禮 禮 16-17).
?. Bavuru konusu olayda, bavurucular 2820 say覺l覺 Siyasi Partiler Kanunumun ek birinci maddesinin d繹rd羹nc羹 f覺kras覺nda yer d羹zenlenen; “Milletvekili genel se癟imlerinde toplam ge癟erli oylar覺n %3 羹nden fazlas覺n覺 alan siyasi partilere de Devlet yard覺m覺 yap覺l覺r ” ibaresinin Anayasa’ya ayk覺r覺 olduunu ve iptali edilmesi gerektiini ileri s羹rm羹lerdir.
8. Bireysel bavuru yoluyla dorudan yasama ilemine deil ancak yasama ileminin uygulanmas覺 mahiyetindeki ilem, eylem ve ihmallere kar覺 bavuru yap覺labilecektir. Dier bir deyile bir yasama ileminin dorudan ve soyut olarak Anayasaya ayk覺r覺 olduu iddias覺yla Anayasa Mahkemesine bavuru yao覺lamaz (B. No. 2014/8842, 6/襤/2015, 禮26).
9. Bavurucular覺n, kendilerine uygulanmas覺 muh’temc! yasama ileminin hak ihlaline yol a癟t覺覺n覺 ileri s羹rmesi, iddialar覺n覺 2015 Milletvekili Genel Se癟imleri sonucundaki ihtimallere dayand覺rmas覺, bu durumunda kararda bavuru tarihi itibariyle madur olmad覺klar覺; ancak bavurunun incelendii tarih itibariyle 20i 5 genel se癟imlerinin de ge癟tii g繹z n羹ne al覺narak bavurucular覺n madur stat羹s羹n羹n kapsam覺nda olduuna ilikin deerlendirmeye gidilmesi tutarl覺 g繹r羹lmemektedir. Bu hususta se癟im 繹ncesi ve se癟im sonras覺 eklinde ikili bir ayr覺m yap覺lmas覺 neticesinde, se癟im 繹ncesi bavurular deerlendirildiinde “konu bak覺m覺ndan yetkisizlik”, se癟imden sonras覺nda deerlendirildiinde ise potansiyel madur olarak karar verilmesi sonucu ortaya 癟覺kacakt覺r. B繹yle bir durum ise avn覺 konuda bavuranlar hakk覺nda eitsizlie yol a癟acak, 癟elikili karar verilmesine neden olacakt覺r.
10. Bavurucu siyasi partiler daha 繹nce %10luk se癟im baraj覺n覺n anayasal haklar覺n覺 ihlal ettii iddias覺yla bireysel bavuruda bulunmulard覺r.Anayasa Mahkemesi 6/1 2015 tarihli vc 2014/8842 bavuru numaral覺 karar覺yla, bavurucular覺n iddialar覺n覺 ‘…bireysel bavuru yoluyla dorudan yasama ilemine deil ancak yasama ilemini罈 uygulanmas覺 mahiyetindeki ilem, eylem ve ihmallere kar覺 bavuru yap覺labilecektir… bir yasama ileminin dorudan ve soyut olarak Anayasaya ayk覺r覺 olduu iddias覺yla Anayasa Mahkemesine bavuru yap覺lama:. gerek癟esiyle konu bakan覺mdan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezlik karar覺 vermitir. Bavuru konusunun, bavurucular覺n daha nceki % 10h覺k se癟im baraj覺na ilikin bavurusundan fark覺 bulunmamaktad覺r.
U. A癟覺klanan nedenlerle, bir yasama ilemi aleyhine dorudan bireysel bavuru yap覺ld覺覺 anla覺ld覺覺ndan, bavurular覺n dier kabul edilebilirlik artlar覺 y繹n羹nden irtcelemeksiz簾n “konu hakimindim yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduuna karar verilmesi gerektii kanaatinde olduumdan. Mahkemenin 癟ounluk g繹r羹羹ne kat覺lman覺 aktay覺m.
12. Bavurucu siyasi partilerin 2015 Milletvekili Gene! Se癟imlerinde an覺lan Kan覺m h羹km羹n羹n uygulanmas覺 iie madur olduklar覺 ve yasama ilemine deil de yasama ileminin uygulanmas覺 mahiyetindeki ilem, eylem aleyhine bireysel bavuruda bulunduklar覺 iddias覺 hakl覺 g繹r羹ierek esasa ge癟ilmitir.
13.Anayasan覺n 148. maddesinin 羹癟羹nc羹 f覺kras覺 繹yledir;
Herkes, Anayasada g羹vence al覺ma al覺nm覺 temel hak ve 繹zg羹rl羹klerinden, Avrupa 襤nsan Haklar覺. S繹zlemesi kapsam覺ndaki herhangi birinin kamu g羹c羹 taraf覺ndan, ihlal edildii iddias覺yla Anayasa Mahkemesine bavurabilir. Bavuruda bulunabilmek i癟in olaan kanun yollar覺n覺n t羹ketilmi olmas覺 artt覺r
14. 6216 say覺l覺 Kanun’un “Bireyse! bavuru hakk覺” kenar bal覺kl覺 45. maddesinin ;2 j numaral覺 f覺kras覺 繹yiedir;
“襤hlale neden olduu Heri s羹r羹len ilem, eylem ya da ihmal i癟in kanunda 繹ng繹r羹lm羹 idari ve yarg覺sal bavuru yollar覺n覺n tamam覺n覺n bireysel bavuru yap覺lmadan iince t羹ketilmi olmas覺 gerekir.
15. Andan Anayasa ve Kanun h羹k羹mlerine g繹re bireysel bavuru yoluyla Anayasa Mahkemesine bavurabilmek i癟in olaan kanun yollar覺n覺n t羹ketilmi olmas覺 gerekir. Anayasa Mahkemesi pek 癟ok karar覺nda bavuru yollar覺n覺n t羹ketilmesi kural覺n覺n amac覺n覺 a癟覺klam覺t覺r. Bavuru yollar覺m t羹ketme art覺n覺n varl覺k nedeni, bireysel bavuru yap覺lmadan 繹nce ilk derece mahkemeleri, b繹lge mahkemeleri ve temyiz mahkemelerine Anayasal hakinim imalini 繹nleme ve d羹zeltme imk璽n覺 vermektir. Bu art, temel hak ve 繹zg羹rl羹klerin birincil koruyucusunun idari makamlar ve derece mahkemeleri olduunu, Anayasa Mahkemesine bireysel bavurunun ise ikincil/tamamlay覺c覺 bir koruma mekanizmas覺 olduunu g繹stermektedir.
16. Anayasa Mahkemesinin daha 繹nceki kararlar覺nda da ifade edildii gibi temel hak ve 繹zg羹rl羹klere sayg覺, devletin t羹m organlar覺n覺n anayasal 繹devi olup, bu 繹devin ihmal edilmesi nedeniyle ortaya 癟覺kan hak ihlallerinin d羹zeltilmesi idari ve yarg覺sal makamb rm g繹revidir. Uu nedenle, temel hak vc 繹zg羹rl羹klerin 襤hla! edildii iddialar覺n覺n 繹ncelikle de ece mahkemeleri 繹n羹nde ileri s羹r羹lmesi, bu makamlar taraf覺ndan deerlendirilmesi ve bir 癟繹z羹me kavuturulmas覺 esasTir. Bu i’ke uyar覺nca, bavurucunun Anayasa Mahkemesi 繹n羹ne getirdii ik璽yetini 繹ncelikle vc s羹resinde yetkili idari ve yarg覺sal mercilere usul羹ne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduu bilgi ve kan覺tlar覺n覺 zaman覺nda bu makamlara sunmas覺 ve ay覺覺覺 zamanda bu s羹re癟te dava ve bavurusunu takip etmek i癟in gerekil 繹zeni g繹stermi olmas覺 gerekir (Bir 癟ok karar aras覺nda bkz.. B. No: 20!2’403, 26’3/2013, 禮 16 ve 17; B. No: 2013/850, 19/12/2013. 禮 襤d; B. No: 2013/5028, 14/1/2014, 禮 23. 24; B. No: 201 2/254, 6/2/2014 禮31).
17. Farki覺 kurumlar taraf覺ndan ger癟ekletirilen ihalelerle ilgili oiarak Kamu 襤hale Kuruntuna (K襤K) yap覺lan itirazen ik璽yet bavurular覺nda alman bavuru bedellerinin, lehe karar verilmesine ramen ik璽yet .癟deo bavurucuya iade edilmemesi nedeniyle m羹lkiyet, adil yarg覺lanma ve etkili bavuru haklar覺n覺n ihlal edildii iddias覺 ile yap覺lan bireysel bavuruda (B. No: 2013/3389, 16/9/2015) Anayasa Mahkemesi, 2577 say覺l覺 襤dari Yarg覺lama Usul羹 Kanunu’nun II. vc 12. maddelerine at覺lla bulunarak bavurucunun, itirazen ik璽yet bavurusu s覺ras覺nda K襤K taraf覺ndan kendisinden tahsil edilen bedellerin iade edilmesi konusunda K襤K/ten talepte bulunmas覺, K襤K/in bu talebe olumsuz cevap vermesi h璽linde bu ileme kar覺 idare mahkemelerinde dava a癟mas覺 gereine iaret etmi ve bavurunun “bavuru yollar覺n覺n t羹ketilmemesi ” nedeniyie kabul edilemez olduuna karar vermitir.
18. Bavurucular a癟覺s覺ndan da benzer bir durum s繹z konusu olup 繹ncelikle talepler hakk覺nda ilgili kurum ya da kurumlara bavuruda bulunup bu bavuru/bavurulara olumsuz cevap verilmesi h璽linde dava a癟ma yoluna gidilmesi gerekmekledir, licr siyasi partilerin devlet yard覺m覺ndan yararlanabilmeleri hakk覺ndaki Kanun h羹km羹n羹n Anayasaya ayk覺r覺 olduu d羹羹n羹l羹yorsa, Anayasanm 152. maddesinde yer alan htikme g繹re, ilgili Kanun H羹km羹n羹n iptali istemiyle itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine getirilmesi m羹mk羹nd羹r.
19. A癟覺klanan nedenlerle, bavuruya konu ihlal iddias覺 ile ilgili oiarak etkili bir giderim yolu olan dava a癟ma ve itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine getirilmesi imk璽n覺 kullan覺lmaks覺z覺n bireysel bavuruda bulunulduu anla覺ld覺覺ndan, bavurunun “bavuru sollar覺n覺n t羹ketilmemesi” nedeniyle kabul edilemez olduuna karar verilmesi gerektii kanaatine vard覺覺mdan, esasa ilikin 癟ounluk g繹r羹羹ne bu gerek癟e ile kat覺lmaktay覺m.
ye
Hicab覺 DURSUN

Beendim(0)Beenmedim(0)
PaylaShare on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Share on Google+0

Cevapla

Email adresiniz paylasilmaz.. Zorunlu alanlari doldurunuz. *

*

7 + 2 =


pendik escort
kartal escort
umraniye escort
Liseli ifşa
Atasehir escort
istanbul escort
pendik escort